دوستان و هموندان فرهیخته تاریخ زرتشتی
درود بر شما

نوشتاری ساده و همه فهم:

منظور از این نوشتار در میان گذاشتن دو مساله مهم در شناخت ماهیت کیش زرتشتی به زبان ساده و خودمانی است.
همه ی ما از شور و مهر ایرانیان و به ویژه جوانان آگاه ایرانی به کیش زرتشتی و فرهنگ ایرانی به ویژه در چند سال اخیر آشنا هستیم.
این علاقه و شور به اندازه ای بوده که بسیاری از ایرانیان خارج از کشور که شرایط لازم را داشتند رسما سدره پوش شده و به کیش زرتشتی گرویده اند و درون ایران نیز افراد بسیاری خواستار پیوستن رسمی و همیشگی به کیش زرتشتی هستند.

این مساله موجبات ترس کسانی که به راستی میتوان آنان را دشمن ایران و ایرانی خواند را فراهم آورده است و در چند سال اخیر تلاش هایی را برای جلوگیری از این سیل شور و علاقه ی ایرانیان به کیش و فرهنگ زرتشتی به سرانجام رسانده اند.
از جمله: تربیت برخی افراد به عنوان مبلغ برای تخریب وجهه دین زرتشتی.
تقویت نویسندگانی چون غیاس آبادی و شهبازی و ساخت تارنماها و صفحات و گروه ها در محیط مجازی.

صد در صد ایراداتی که این افراد مغرض به کیش و آیین زرتشتی وارد میکنند شامل نکاتی از وندیداد و کتاب های پهلوی و بخشی از اوستاست که وندیداد نیز جزی از آن است.

اما غالبا خود این افراد هم از ماهیت نامه های پهلوی و وندیداد و … آگاه نیستند و پندارشان بر آن است که سخنانشان صحیح و نوشتارهایشان بر اساس مدارک غیر قابل انکار میباشد.
با اینکه ایرانیان معمولا گفتارها و نوشتارهای این افراد را نمیپذیرند گاه نیز دیده شده است که این افراد باعث فریب برخی افراد انگشت شمار که آگاهیشان کمتر است شده اند.

امروز نکته ی کوتاهی را در این باره خدمت دوستان عرض میکنم.

پیش از هرچیز میباید ماهیت کتاب ها و نوشتارهای سپند (مقدس) زرتشتی بیان کرد.
دوستان گرامی، اوستا کتاب زندگیست. و اوستای کهن پیش از نابود شدن را میتوان یک دائره المعارف به معنای راستین دانست.
اوستا شامل چندین و چند بخش است.
نخست: بخش سپند (مقدس) آن که کتاب ستوت یسن است و گاتها نیز جزی از آن است.
دوم: یسنا که شامل نیایش هاست با توجه به شناخت آن روزگار مردم ایران از دیانت و خدا میباشد.
سوم: یشت ها که به اسطوره و تاریخ پرداخته و کتابی دیرینه شناسانه است.
چهارم و پنجم خرده اوستا و ویسپرد که شامل نیایش هاست.
این پنج بخش اوستای امروزی را تشکیل میدهند اما اوستا در دوران پیش از اسلام بسیار گسترده تر بوده است و شامل نوشتارهای قضایی(مربوط به داوری و دادگستری و …)، ستاره شناسی(نجوم)،حکمت و فلسفه، ریاضیات و بسیاری از دانش های زمان خود بوده است. اما این کتاب گسترده که براستی دائره المعارف روزگار خود بوده است« تنها و تنها یک بخش سپند یا به اصطلاح مقدس دارد» که ستوت یسن نام دارد و ستوت یسن تشکیل شده از گاتها یعنی سخنان شخص اشو زرتشت و هفت هات سخنان دوستان و یاران بسیار نزدیک اشو زرتشت است که خوشبختانه تمام و کمال حفظ شده است و به دست ما رسیده است.
مابقی اوستا طی هزاران سال و به دست افراد گوناگون با اندیشه ها و فلسفه ها و جهانبینی های گوناگون نوشته شده است. این درحالی است که جماعت مبلغان گاه به اندازه ای نسبت به کیش زرتشتی نا آگاهند که گمان میکنند اوستا به دست اشو زرتشت نوشته شده است و این اشتباه فاحش بسیار در میان این افراد دیده شده است.
افزون بر این ایراداتی مبنی بر اینکه بخش بزرگ اوستا از میان رفته و کتاب زرتشتیان ناقص و ناکامل است را به میان می آورند.
در صورتی که بخش های سپند اوستا که معیار و مبنای شناخت کیش زرتشتی است به طور کامل حفظ شده است. افزون بر این بسیاری از بخش های اسطوره ای و تاریخی و …. نیز به دست ما رسیده است.
اما بخش های علمی و قضایی اوستا به خاطر نبود دولت زرتشتی و عدم حمایت از زرتشتیان اندک اندک از میان رفته است که البته این مساله زیانی به کیش و آیین و ماهیت کیش زرتشتی نمیزند.
پس دانستیم که آن بخش از اوستا که معیار و مبنای دین است به طور تمام و کمال در دست ماست و آنچه از میان رفته مباحث تاریخی بخشی از اسطوره شناسی و دستوران قضایی و بخش های علمی اوستا است.

نکته دوم که این افراد مغرض بسیار به آن تکیه میکنند کتاب های پهلوی و وندیداد و … است.
دوستان گرامی اصولا یکی از تفاوت های عمده کیش زرتشتی با تمام ادیان جهان اصالت فرشکرد است. فرشکرد به معنای نوسازی میباشد. به این معنی که در هر دوره باید افراد بکوشند تا دنیا را به سوی پیشرفت و رسایی رهنمون ببرند.
کتاب هایی مانند وندیداد و دفترهای پهلوی نه جز ثابت و جدا نشدنی کیش زرتشتی بلکه مقتضیات دانش و آگاهی آن روزگار است.

به این معنی که بزرگان کیش زرتشتی در آن دوره و بر اساس دانش و فلسفه ای که داشته اند شریعت و مراسم کیش زرتشتی را به طوری که درست و نیکو میدیدند اجرا میکردند.
برای نمونه تشخیص این بود که گمیز ماده ای ضد عفونی کننده است و نه تنها در میان بهدینان در دوران گذشته که حتی تا امروز در میان روستاییان و عشایر نیز کاربرد دارد.
اما در دوره های بعدی که دانش بالا رفته و موارد شوینده ساخته شده و به دست مردم رسید استفاده از گمیز به عنوان یک پاک کننده منتفی شد و پس از این مردم به جای گمیز از صابون و سابلون و الکل و … استفاده میکردند.
پس در هر دوره با توجه به مقتضیات دانش و امکانات آن دوره شریعت و شیوه ی مراسم زرتشتیان به روز، نو و با شرایط روز تطبیق داده میشود و این«یکی از اصول کیش زرتشتی» به نام «فرشکرد = نوسازی» است.
اما در ادیان سامی شریعت غیر قابل تغییر است، برای نمونه یک فرد مسلمان هرچند که تنش را با مواد قوی پاک کننده بشوید اما تا غسل به جا نیاورد بدنش پاک نمیشود.
این در صورتی است که مواردی مانند غسل در کیش زرتشتی در هر دوره با توجه به دانش و امکانات و مقتضیات روز تغییر میکند.
برای نمونه اگر تا صد سال پیش رسم بر این بود که با ماده الف و به شیوه ی الف غسل انجام شود امروز و با گسترش دانش مواد و شیوه ی غسل نیز عوض میشود و بهدینان با ماده ی ب و شیوه ی ب غسل میکنند، و این نوسازی و به روز کردن جزی از اصول کیش زرتشتی است.
آنچه که در دین زرتشتی ثابت است نه شریعت و مراسم ظاهری بلکه پایه دین است.
پایه های دین مانند: نیک اندیشی و نیک گفتاری و نیک کرداری، راستی در همه ی شرایط حتی اگر به زیان فرد باشد یا گسترش و نو سازی و به روز کردن سراسر دنیا و نهادینه کردن صفات نیک اندیشی و دانش اندوزی و مهرورزی و خویشتن داری در خود و دستگیری از نیازمندان مادی و معنوی و … است که به همه ی موارد در ستوت یسن اشاره شده است.
این درحالی است که شریعت این افراد مغرض ثابت و بدون تغییر و در همه ی دوره ها یکسان است.
و با معنای فرشکرد و نوسازی آشنا نیستند. و از آنجا که مطالعاتشان نه در راستای شناخت کیش زرتشتی که برای گرفتن ایراد و اشکال است به این مساله نیز آگاه نمیشوند و بسیاری از این افراد حقیقتا میپندارند که راه درست را میروند و اسناد محکم و غیر قابل انکار را ارائه میدهند. در حالی که این اسناد صرفا برخی از موارد شریعت متغییر زرتشتی در دوران کهن است که سال های سال است هیچ اثری از آنان در میان بهدینان نیست….

با سپاس پیشین از دوستان گرامی

ارائه شده در برگه فیس بوکِ تاریخ و فرهنگ زرتشتی

https://www.facebook.com/t.f.zartoshti